In de tweede helft van de achttiende eeuw raakte Westbroek direct betrokken bij de politieke spanningen tussen patriotten en orangisten. Wat begon als een nederzetting die deel uitmaakte van een ambachtsheerlijkheid, ontwikkelde zich in enkele decennia tot een dorp dat deel uitmaakte van een revolutionair hervormd bestel en uiteindelijk, als onderdeel van Napoleons Frankrijk.

Het lokale bestuur van Westbroek was in de achttiende eeuw nauw onderdeel van de ambachtsheerlijkheid Zuilen en Westbroek. Een centrale figuur was Marten van den Helm, notaris en vanaf 1777 schout van Westbroek, Nigtevecht en Maarsseveen. Naast zijn bestuurlijke taken stond hij bekend als auteur van een invloedrijk notarieel handboek. Van den Helm was financieel nauw verbonden met Willem René van Tuyll van Serooskerken. Deze bepaalde bij zijn benoeming dat Van den Helm een deel van zijn inkomsten uit het schout- en gadermeesterschap moest afdragen. Het lokale bestuur was daarmee sterk verweven met lokale adellijke macht.

In 1787 escaleerde de strijd tussen patriotten en orangisten. De komst van Pruisische troepen, die stadhouder Willem V te hulp kwamen, betekende een keerpunt. De patriotten verloren hun posities en werden uit hun functies verwijderd of vluchtten. Ook Westbroek werd direct geraakt. Het dorp had te lijden onder inkwartiering, vorderingen en vernielingen door zowel patriotten als de Pruisische troepen die hen kwamen verjagen. Dijken werden doorgestoken, land kwam onder water te staan en bewoners werden verplicht tot leveringen en transportdiensten. De economische schade voor de bevolking was aanzienlijk.

De patriot Quint Ondaatje zou later,  zijn bij de inundatie door de patriotten gedane belofte breken om de schade te compenseren.   Na de Pruisische interventie van 1787 verloor Marten van den Helm zijn ambt. De ambachtsheer ontsloeg hem en verving hem door een orangistisch gezinde opvolger. Voor Van den Helm betekende dit een zware financiële terugslag, omdat het schoutambt een heel belangrijke bron van inkomsten vormde.

AD

U bevindt u op de Rondleiding over de patriotten. Voor het vervolg klik HIER.