Afgebeeld is een van de oudste archiefstukken van het Streekarchief : een chirograaf uit 1515, met een overeenkomst tussen de kerk en de buren van Westbroek en de timmerman Willem Heynricksoen om het dak van de toren te maken of in ieder geval grondig te repareren.  Hieronder ziet men hoe deze toren eruit zag.

 

Meer informatie

Een chirograaf is een stuk waarbij op één blad voor beide partijen een akte wordt opgemaakt. Om fraude of vervalsing tegen te gaan, werd dit blad niet recht doorgesneden, maar op een zigzag- of golvende manier. Door de stukken weer aaneen te passen kon men de echtheid van deze niet bezegelde akten vaststellen. Het was dus erg belangrijk dat beide stukken aanwezig waren. Deze methode maakte het onmogelijk om de akten te vervalsen of samen te voegen.

Men leest in het document in een moderne hertaling:

‘De kerkmeesters en de gemeenschap van Westbroek spreken met timmerman Willem Heynricksoen en zijn medewerkers af dat zij de kap van de kerk zullen bouwen en leveren. De kap moet van timmerhout worden gemaakt en met wagenschot [houten afscheiding] worden gedekt. De constructie moet acht staande gebinten [voor de draagconstructie]  hebben, met korbelen [korte, schuine steunbalken] van een voet in het vierkant, schoren en dubbele muurplaten. De acht stijlen moeten acht duim in het vierkant zijn, met de bijbehorende korbelen en verbanden, volgens de eisen die het werk stelt.

Willem moet al het benodigde hout op een punt aan de rivier Vecht afleveren, zo dicht mogelijk bij de kerk als hij kan. Dat moet vóór het middaguur van Onze-Lieve-Vrouwendag [8 september, Maria Geboorte] gebeuren. Vervolgens halen de mensen van Westbroek het hout zelf verder op en brengen het naar het kerkhof. Voor het hout krijgt Willem eerst vijftig gulden [hierna wordt in Romeins schrift het 25 gulden geschreven]. Het hout moet deugdelijk zijn en vrij van rot, aantasting, stenen en slechte knoesten.

Wanneer Willem de kap volgens de overeenkomst heeft vervaardigd en geplaatst, wordt het resterende bedrag betaald. De uiteindelijke vergoeding wordt ergens tussen 150 en 200 gulden vastgesteld door de twee aangewezen getuigen of scheidslieden Tot de afspraken behoren ook bepalingen over het door te kerk te betalen lei en lood.

Lambert Boll en Cornelis Ghemenssoon treden samen met andere ’goede lieden’ op als getuigen of scheidslieden als er problemen zouden rijzen. Van de overeenkomst worden twee overeenstemmende helften gemaakt, die door de kenmerkende snijlijn met de letters a-b-c-d bij elkaar horen. De ene helft blijft in handen van de kerk en de andere van die van Willem. Opgemaakt op het middaguur van vrijdag na Sint-Jansdag [24 juni]

Voor de transcriptie klik men aan: transcriptie van de originele tekst

 

AD

 

Bron: Regionaal Archief Noordwest Utrecht, 0978: Hervormde gemeente Westbroek, inventarisnummer 229.

 

 

Utrechts Archief, Catalogusnummer 200950. Deel van een gezicht op het dorp Westbroek met rechtsachter de Nederlands Hervormde kerk, uit het noordoosten met de waarschijnlijk uit 1515 stammende spits. Vervaardiger L.P. Serrurier, 1723.