Hiermee zijn we aan het einde gekomen van de digitale rondleiding over de patriotten in de dorpen van de gemeente De Bilt en de gevolgen van de gebeurtenissen van 1787.
We hebben in de rondleiding gezien dat In de jaren 1780 de Republiek in een diepe politieke crisis raakte, waarbij patriotten meer politieke inspraak en een grotere rol voor de burgerij eisten. Vooral in Utrecht kregen de patriotten veel aanhang en ontstond een scherpe tegenstelling met de prinsgezinden.
In 1787 escaleerde het conflict toen Pruisen militair ingreep om stadhouder Willem V in zijn positie te herstellen, waarna de patriotten werden verslagen. De Bilt lag tussen het patriotse Utrecht en het prinsgezinde gebied rond Zeist en werd daardoor een belangrijk strijdtoneel met troepen, kanonnen en verdedigingswerken.
Ook Westbroek werd zwaar getroffen door de strijd, onder meer door inkwartiering, vorderingen, vernielingen en inundaties die de bevolking aanzienlijke economische schade berokkenden. Bestuurders zoals de Westbroekse schout Marten van den Helm verloren hun ambt en inkomen.
In Maartensdijk waren verschillende invloedrijke patriotten actief, van wie sommigen naar Frankrijk vluchtten en daar of in Nederland zwaar financieel werden getroffen. Ook gewone inwoners kregen met plunderingen, vernielingen en militaire verplichtingen te maken.
Na de Franse inval van 1795 verdwenen de oude ambachtsstructuren en kwamen er nieuwe Bataafse bestuursvormen, maar de bevolking kreeg aanvankelijk weinig directe invloed en oude elites bleven belangrijk.
Nog even een plaatje. Op de prent hierboven zien we ‘De begrafenis van een dode salm’. Het is een sprotprent naar aanleiding van het vertrek van de Rijngraaaf van Salm, die Utrecht moest verdedigen tegen de Pruisen maar de stad zonder slag of stoot in de steek liet. (Atlas van Stolk)
Andere posts
Er zijn ook posts over onderwijs die niet in deze rondleiding zijn opgenomen. De reden daarvoor is vaak dat zij deel uitmaken van een andere rondleiding. U kunt meer lezen in:
https://www.onlinemuseumdebilt.nl/een-dynastie-van-westbroekse-schouten-ii-jasper-van-den-helm/
https://www.onlinemuseumdebilt.nl/1795-adriaan-hendrik-eyck-maakt-de-schade-op/
https://www.onlinemuseumdebilt.nl/een-uniek-document-van-adriaan-hendrik-eyck-uit-1788/
https://www.onlinemuseumdebilt.nl/patriotten-de-bilt-uitgejaagd-in-1787/
Er zijn veel meer rondleidingen te vinden op het Online Museum. Recente rondleidingen gingen bijvoorbeeld over het onderwijs in De Bilt, over volkscultuur en over de foto’s van Ad Kon.
DAB
Voor het menu met alle rondleidingen klik HIER
Als u deze rondleiding nog een keer wilt zien, klik HIER.
Voor het hoofdmenu klik HIER.
Op het eerste gezicht lijkt De Bilt zo’n rustige gemeente. Niets is echter minder waar. De rijke geschiedenis van De Bilt heeft vele feestelijke gebeurtenissen […]
Lees verder