Wie de afgelopen jaren regelmatig in de bossen rond Bilthoven, Maartensdijk of Westbroek wandelde, heeft de waarschuwingsborden waarschijnlijk zien verschijnen. De wolf, die ruim anderhalve eeuw uit Nederland verdwenen was, heeft zich opnieuw gevestigd op de Utrechtse Heuvelrug. Daarmee is ook de gemeente De Bilt onderdeel geworden van het leefgebied van dit bijzondere roofdier. Foto: Wikimedia Commons.
In 2024 kwam de wolf landelijk in het nieuws door enkele opvallende incidenten op de Utrechtse Heuvelrug. Bij Austerlitz werd een kind ten val gebracht tijdens een ontmoeting met een wolf. DNA-onderzoek bevestigde later dat daadwerkelijk een wolf bij het incident betrokken was.
Niet veel later volgde bij Zeist een tweede incident, waarbij een wolf in aanraking kwam met een hond. Hoewel zulke ontmoetingen uitzonderlijk zijn, maakten zij duidelijk dat wolven en mensen elkaar steeds vaker tegenkomen in de druk bezochte natuurgebieden rond Utrecht.
Ook De Bilt krijgt bezoek
Begin 2025 meldden natuurorganisaties dat drie jonge wolven waren waargenomen in de natuurgebieden De Leijen en Beukenburg binnen de gemeente De Bilt. Het ging vermoedelijk om dieren van ongeveer acht maanden oud die het ouderlijk territorium hadden verlaten.
Voor veel inwoners voelde de aanwezigheid van wolven ineens heel dichtbij. Tot dan toe speelde de discussie vooral op de Veluwe of bij Austerlitz. Nu werden ook de natuurgebieden rond Bilthoven en Maartensdijk genoemd als leefgebied van rondtrekkende wolven. Twee van de drie jonge dieren kwamen vermoedelijk om in het drukke verkeer, een risico dat veel jonge wolven lopen wanneer zij nieuwe leefgebieden zoeken.
Informatie voor inwoners
De groeiende aanwezigheid van wolven leidde in mei 2025 tot een drukbezochte informatieavond in De Vierstee in Maartensdijk. Gemeente De Bilt en de provincie Utrecht gaven daar uitleg over het gedrag van wolven en over de maatregelen die inwoners kunnen nemen.
Deskundigen benadrukten dat wolven van nature schuwe dieren zijn die mensen liever vermijden. Tegelijk wezen zij erop dat de kans op ontmoetingen groter wordt naarmate meer wolven zich op de Utrechtse Heuvelrug vestigen. Aan hondenbezitters werd geadviseerd hun hond in de natuur altijd aangelijnd te houden. Loslopende honden kunnen door wolven worden gezien als indringers in hun territorium. Ouders kregen het advies, kleine kinderen in bosgebieden dicht bij zich te houden.
Tijdens de bijeenkomst bleek dat de meningen sterk uiteenliepen. Sommige inwoners maakten zich zorgen over de veiligheid, terwijl anderen juist wezen op de bijzondere terugkeer van een oorspronkelijk Nederlands roofdier.
Aanval op schapen in Westbroek
Dat de wolf niet alleen in de bossen voorkomt, bleek in april 2026. Aan de Dr. Welfferweg in Westbroek werden meerdere schapen zwaar aangevallen. Twee lammeren verdwenen en verschillende schapen raakten zo ernstig gewond dat zij moesten worden afgemaakt.
Een inspecteur van BIJ12, het landelijke wolvenmeldpunt, onderzocht de schade. Op basis van de diepe bijtwonden, de sporen in het terrein en andere kenmerken concludeerde hij dat alles wees op een aanval door een wolf. In de omgeving werden bovendien pootafdrukken gevonden en kort daarvoor was al een wolf waargenomen op de Kerkdijk.
De gebeurtenis maakte veel indruk op bewoners van Westbroek en leidde opnieuw tot discussie over de aanwezigheid van wolven in een dichtbevolkte provincie.
Samenleven met een roofdier
De wolf is zowel nationaal als Europees een beschermde diersoort. Dat betekent dat het dier niet zomaar mag worden verjaagd of gedood. Tegelijk proberen provincie en gemeenten de risico’s voor mens en vee zoveel mogelijk te beperken. Schapenhouders kunnen subsidie krijgen voor wolfwerende rasters en schade door wolven komt onder voorwaarden voor vergoeding in aanmerking.
De terugkeer van de wolf betekent dat ook de inwoners van De Bilt opnieuw moeten leren samenleven met een roofdier dat eeuwenlang uit ons landschap verdwenen was. Zeker is wel dat de wolf inmiddels deel is gaan uitmaken van de recente geschiedenis van onze gemeente.
DAB
Literatuur o.a.:
Artikelen in de Vierklank 9 augustus en 12 augustus 2024.
Clerx, V., Wolf is een veiligheidsrisico geworden in: Vierklank 21 mei 2025.
Clerx, V., Informatieavond over wolf maakt emoties los in: Vierklank 29 mei 2025.
Scholten, K., Wolf slaat toe in Westbroek in: Vierklank 20 april 2026.
Andere bijdragen over de wolf op deze site:
Wolf eet jager bij De Bilt – Online Museum de Bilt
Wolven in Maartensdijk en Westbroek: 1592-1593 – Online Museum de Bilt