Het verhaal van Valsch & Gemeen laat zien hoe enthousiasme, creativiteit en doorzettingsvermogen leiden tot blijvend cultureel engagement. H et koor vervult al vijfentwintig jaar een sociale en muzikale rol binnen De Bilt en omgeving. Wat begon als een spontaan idee van enkele ouders, groeide uit tot een vaste waarde in het lokale muziekleven. Hierboven: het koor in 2026.
Voor het begin van het koor moeten we naar de Patioschool aan de Laan van Weltevreden in De Bilt. Deze basisschool nodigde jaarlijks een zangpedagoge uit. Het resultaat werd gepresenteerd op een koffieconcert door leerlingen, leerkrachten en ouders gezamenlijk. Omdat het team uit slechts acht leerkrachten bestond, werd aan ouders gevraagd mee te zingen.
Er was voldoende animo. Er werd zes keer gerepeteerd en daarna volgde een uitvoering. Begin 2001 vond een aantal ouders het jammer om telkens te stoppen. Een achttal ouders besloot zich in te zetten voor een blijvend koor. Door andere ouders te benaderen vond men al snel twintig leden.
Het vinden van een dirigent was de volgende stap. Dat werd Els Bonten, wat een gouden greep bleek. Zij schreef arrangementen voor het nieuwe koor. Begin 2002 ging Valsch & Gemeen daadwerkelijk van start.
In eerste instantie bestond het repertoire uit smartlappen en levensliederen. Hieraan dankt het koor ook zijn naam. Later werden Nederlandse populaire nummers toegevoegd en ook hertalingen van buitenlandse popsongs, zoals nummers van Queen. De samenwerking tussen Els Bonten en koorlid van het eerste uur Peter Boss leidde tot repertoire dat ook na 25 jaar nog wordt uitgevoerd.
Het ledental groeide naar veertig à vijfenveertig zangers. Aanvankelijk werd er driestemmig gezongen, later vier- en vijfstemmig. Bijzonder is dat er altijd a capella wordt gezongen, zonder instrumentale begeleiding. In 2005 en 2008 bracht het koor in eigen beheer een cd uit.
Optredens
Een van de eerste optredens was tijdens de jaarmarkt op de Hessenweg. Daarna volgden veel andere optredens en nam het koor deel aan korenfestivals, van Enkhuizen tot Hengelo. Binnen de gemeente De Bilt werd gezongen in verzorgingshuizen, bij de kunstmarkt en op landgoed Beerschoten.
In 2012, bij het tienjarig bestaan, organiseerde het koor een eigen concert in de Spiegeltent in De Bilt. Een bijzonder optreden was een flashmob op de stadhuisbrug aan de Oude Gracht in Utrecht, waar ‘De eenzame toren’ werd gezongen. Ook deelname aan de St. Maartenparade in Utrecht werd een traditie. Meerdere jaren trad het koor in de kersttijd op in Dickens-kledij. Er werd ook deelgenomen aan het korenfestival in Paradiso in Amsterdam.
In 2009 ontstond het idee om op Moederdag moeders spontaan toe te zingen. Dit groeide uit tot een traditie van serenades in De Bilt en Bilthoven. Inwoners worden thuis, vaak onverwacht, toegezongen om iets te vieren of om iemand een hart onder de riem te steken. Deze serenades leiden vaak tot bijzondere momenten.
Na het vertrek van Els Bonten in 2014 werd het koor achtereenvolgens gedirigeerd door Mariëlle Hintzen, Machteld van der Putten en sinds 2024 door Jobbe Hoebink. In 2016 organiseerde het koor eigen concerten in het Lichtruim in Bilthoven. Tijdens de coronatijd bleven de leden zingen, eerst op een ruimere locatie en later wekelijks online. Geen enkel lid stopte in deze periode.
Het heden
Het koor heeft nog steeds ongeveer veertig leden. Het repertoire wordt steeds breder. Hoewel Nederlandstalige populaire muziek de hoofdmoot vormt, zijn er ook uitstapjes naar andere stijlen en talen.
Inmiddels repeteert het koor bij de Theresiaschool in Bilthoven, nog steeds op woensdagavond. Het ledental blijft op peil, al is het vinden van mannen die willen en kunnen zingen een uitdaging. De geschiedenis van een lokaal koor laat zien hoe muziek mensen met elkaar kan verbinden en hoe een klein initiatief kan uitgroeien tot een hechte gemeenschap.
FdR
Foto hieronder: een optreden van het koor in het verleden.
