Een familiebijbel is soms meer dan een religieus boek. Tussen de gedrukte Bijbeltekst, op lege schutbladen of blanco pagina’s, vinden we soms korte aantekeningen over geboorte, huwelijk en overlijden.

Meer informatie

Deze, soms ogenschijnlijk terloopse notities over gebeurtenissen uit het dagelijks leven kunnen voor de grotere geschiedschrijving van waarde zijn. Het zijn kleine egodocumenten: persoonlijke getuigenissen waarin gewone mensen, vaak zonder de bedoeling een historisch verslag te schrijven, iets vastlegden van hun eigen leven en tijd. Een voorbeeld is een aantekening over een brand in Maartensdijk op donderdag 18 juni 1942, in een familiebijbel van een Maartensdijkse familie. Op een blanco pagina staat: ‘Donderdag 18 juni 1942 verbrandt de woning van Teunie en Dik, Dorpsweg 52.’ In de kranten van dat jaar is niets over deze brand terug te vinden.

Bovenaan de hier getoonde foto staat een andere, nog persoonlijker getinte herinnering. Daar wordt vermeld dat op zaterdag 25 november 1939 de achterkamer van een ongenoemd pand uitbrandde doordat een kind uit zijn bed kwam en bij kennelijke afwezigheid van de moeder brand stichtte. Het ‘portret van grootmoeder’ ging verloren. In enkele woorden wordt zo een klein familiedrama en het verlies van een voorwerp met emotionele betekenis verteld. Persoonlijke sporen van het dagelijks leven van vroeger als deze geven de grotere geschiedenis kleur en een menselijk gezicht. De beste ingang voor wie op zoek is naar persoonlijke documenten is het Repertorium van egodocumenten 1500–1814 en het vervolg voor 1814–1914. Klik daarvoor HIER. In dit repertorium zijn  ook bronnen opgenomen als familieboekjes, familieboeken, genealogische aantekeningen en persoonlijke memorialen.

AD

Bron: afbeelding uit een bijbel, in het bezit van de familie Pauw in Maartensdijk.