Christina van Isselt of Ysselt trouwde op 22 maart 1623 vanuit het huis van haar vader in Maartensdijk met Hendrik van Sasse, de zoon van Berend van Sasse of Sas. Berend was eerst schepen en daarna schout of drossaard van Montfoort en dijkgraaf van de Lopikerwaard. Dertien jaar later overleed Christina aan de pest. [Wapen van het Hoogheemraadschap van de Lekdijk Benedendams en de IJsseldam, RHC Rijnstreek en Lopikerwaard.]
Een dijkgraaf is de voorzitter van een waterschap. Hij leidt het bestuur, houdt toezicht op het waterbeheer en vertegenwoordigt het waterschap. Traditioneel was hij verantwoordelijk voor dijken, waterwegen, sluizen en de waterhuishouding. Merkwaardig is, is dat in de hierna genoemde bron sprake is van het waterschap Lopikerwaard [het enige waterschap van die naam is dat van de jaren 1974-1994 dat in het laatste jaar opging in het waterschap De Stichtse Rijnlanden.] Naar alle waarschijnlijkheid wordt hier gedoeld op het Hoogheemraadschap van de Lekdijk Benedendams en de IJsseldam, opgericht in 1328. Dat beheerde de Lekdijk vanaf de IJsseldam bij Vreeswijk tot Schoonhoven en de bijbehorende waterstaat. [Maartensdijk had zijn eigen, eeuwenoude waterschap, klik daarvoor HIER.]
Berend van Sas was niet de eerste Lopikse dijkgraaf uit het geslacht Van Sas of Sasse. Leden van deze familie bekleedden dat ambt al eerder. Zo wordt in 1552 een zekere mr. Dirk Sas expliciet vermeld als dijkgraaf van het genoemde waterschap. Merkwaardig is echter dat zijn nazaat Berend in 1623 in Maartensdijk of Oostveen woonde, mogelijk op een van de vele landgoederen die daar te vinden waren.
Over het hierboven genoemde huwelijk kan men in het trouwboek van de magistraat van Utrecht lezen:
‘Dat op 22 maart 1623 de huwelijksafkondiging werd aangevraagd voor Hendrick Sas, zoon van Beernt Sas, dijkgraaf van de Lopikerwaard, wonende te Montfoort, en jonkvrouw Christina van Ysselt, dochter van Johan van Ysselt, heer van Ysselt, wonende aan de Maartensdijk.’
Op 2 april 1623 werd de huwelijksattestatie afgegeven. Het overlijden van de inmiddels weduwe geworden Christina van Ysselt, dertien jaar later, aan de pest blijkt uit een akte van notaris Willem van Galen te Utrecht, waarin haar broer Cornelis haar nalatenschap verwierp. We lezen daarin:
‘Op 14 oktober 1636 [oude stijl, nu 24 oktober 1636] verscheen voor mij, Willem van Galen, openbaar notaris, […] te Utrecht, […] de heer Cornelis van Ysselt, heer van Ysselt. Hij verklaarde dat jonkvrouw Christina van Ysselt, zijn zuster en weduwe van wijlen Hendrik Sas, op St. Maartensdijk aan de pest was overleden. Zij liet verschillende minderjarige kinderen na.
Cornelis van Ysselt verklaarde dat hij ervoor zou zorgen dat zijn overleden zuster werd begraven. Hij wilde daardoor echter noch voor zichzelf, noch handelend namens de genoemde minderjarige kinderen, aanspraak maken op de goederen of de erfenis die zijn zuster naliet. Hij wilde de nalatenschap dan ook niet aanvaarden.
Daarom verklaarde hij hierbij afstand te doen van deze erfenis. Dit deed hij echter onder voorbehoud van zijn recht om de schulden die met de nalatenschap verband hielden, terug te vorderen en daarbij voorrang te genieten. […] Aldus gedaan en verleden op het kantoor van mij, de notaris, aan de Ganzenmarkt te Utrecht.’
Het lijkt erop dat Cornelis zijn neven en/of nichten niet van hun erfdeel wilde beroven. Voor de originele teksten klikke men aan: Proclamatie van het huwelijk van Hendrik Sas en Christina van Ysselt
AD
Bronnen: Van Sasse van Ysselt, A.F.O., De voormalige ambachtsheerlijkheid Ysselt en de familie van dien naam. (‘s-Hertogenbosch 1936) pp. 48v.; Kort, J.C., ‘Repertorium op de lenen van de hofstede Heulestein, 1376–1647’. in: Ons Voorgeslacht, jrg. 37 (1982), pp. 33–59, en jrg. 43 (1988). Zuidhollandse Vereniging voor Genealogie, p. 12