Na zijn deelname aan de strijd tussen de Utrechtse patriotten en de stadhouderlijke troepen bij De Bilt in juli 1787 wordt Gerhard Bruining benoemd tot luitenant in een nieuw provinciaal artilleriekorps. Vervolgens wordt hij ingezet bij Blauwkapel. [Uniform van de scherpschutters van Utrecht. Anoniem, 1787–1790. Rijksmuseum Amsterdam.]

Meer informatie

Bij Blauwkapel legt Bruining samen met andere militairen een batterij aan. De omgeving wordt streng bewaakt vanwege de dreiging van de vijand, de prinsgezinde troepen. ’s Nachts blijft de vijand echter weg en valt Bruining, vermoeid van de werkzaamheden en de voortdurende waakzaamheid, in slaap op een kruitwagen. De volgende ochtend wordt hij gewekt door een groep Amsterdamse huurlingen, die de aanwezige troepen komt aflossen. Na vervolgens bij Muiden tegen de Pruisische troepen te hebben gevochten, vlucht Bruining naar Frankrijk. Voor Bruinings verslag van deze episode, te vinden in zijn Herinneringen, een egodocument, klik men aan: De gebeurtenissen bij Blauwkapel in de zomer van 1787.

 

Wie was Bruining?

Gerbrand Bruining (1764–1833) werd op 28 juli 1764 geboren in Gorredijk als zoon van de predikant Petrus Bruining. Hij studeerde aan de universiteit van Franeker, waar hij zich onder meer verdiepte in letteren, wiskunde en theologie.

Tijdens de politieke onrust van de jaren 1780 koos hij duidelijk de zijde van de patriotten. In 1787 trad hij toe tot de ‘artillerie van de Utrechtse Staten’. Uiteindelijk koos hij voor het patriotse ‘Defensiewezen’ en maakte hij deel uit van de patriotse troepen in Utrecht.

Tijdens de Pruisische inval in de Republiek vocht Bruining bij Blauwkapel en De Bilt. Daarna hielp hij Muiden te verdedigen tegen de Pruisische troepen, die stadhouder Willem V en zijn vrouw Wilhelmina te hulp waren gekomen in hun strijd tegen de patriotten. Na de nederlaag van de patriotten zag Bruining zich genoodzaakt Nederland te verlaten.

Enkele jaren later keerde hij terug naar Nederland. Hij werd remonstrants predikant en was daarnaast actief als schrijver, taalkundige en publicist. In 1830 publiceerde hij zijn belangrijkste autobiografische werk: Herinneringen met betrekking tot de omwentelingen in Staat en Kerk, gedurende zijnen levensloop. Daarin beschreef hij onder meer zijn ervaringen als patriot en militair tijdens de roerige gebeurtenissen van 1787 bij Blauwkapel, De Bilt en Muiden. Klik voor de gebeurtenissen bij De Bilt HIER.

AD

Bron: G. Bruining, Herinneringen met betrekking tot de omwentelingen in staat en kerk gedurende zijnen levensloop [Dordrecht 1830].