De Stichtsche Cricket en Hockey Club, beter bekend als SCHC, behoort vandaag tot de bekendste hockeyclubs van Nederland. De club is gevestigd in Bilthoven, waar de dames op het hoogste niveau spelen en de heren één klasse lager. Maar achter deze moderne sportvereniging schuilt een rijke, soms turbulente geschiedenis die teruggaat tot het begin van de twintigste eeuw. Hierboven: De mannen van SCHC speelden in 1959 tegen Venlo om het kampioenschap van Nederland (Foto Wim van Rossem voor Anefo).
De oorsprong van SCHC ligt in 1906, toen enkele leden van het Utrechtsch Studenten Corps samen met officieren van het Genie de Utrechtse Gemengde Hockey Club (UGHC) oprichtten. Aanvankelijk werd er gespeeld op een veldje bij De Berekuil, maar al in 1908 verhuisde de club naar het Heidepark in Bilthoven. Hoewel de club fysiek uit Utrecht vertrok, bleef de naam ‘Utrecht’ nog decennialang in gebruik. In de regio bleef men de club zien als dé Utrechtse hockeyvereniging.
Bilthoven zelf was in die tijd in volle ontwikkeling. Het dorp, aanvankelijk bekend als De Bilt-Station, groeide snel uit tot een villapark. Projectontwikkelaars prezen de gezonde lucht en rust, en welgestelde families trokken naar de nieuwe lanen rond de Gezichtslaan. Onder hen bevond zich Dé Kessler, een Haagse voetbalinternational en begenadigd cricketer, die in 1921 een stuk grond kocht en er zijn droom verwezenlijkte: een cricket-oval naar Engels voorbeeld, compleet met gravelpitch, walletje en theehuisje. Dit veld, omgeven door naaldbossen en aangelegd met Engels raaigras, werd al snel geroemd als het mooiste cricketveld van Nederland.
Problemen
Ondertussen kende de UGHC wisselende successen. De dames behaalden in 1914 zelfs de landstitel, al werd die later niet officieel erkend door de bond. De heren promoveerden in 1921 naar de eerste klasse en wonnen in 1924 de nationale hockeydag. Maar de invoering van nieuwe internationale spelregels in 1925 – met een harde bal, een stick met één platte kant en een buitenspelregel – zorgde voor een crisis. Veel spelers haakten af; de club degradeerde en balanceerde op de rand van de ondergang.
Tegelijkertijd kwam ook de Stichtsche Cricket Club (SCC), het privéproject van Kessler, in zwaar weer. Toen Kessler in 1926 naar het buitenland vertrok, dreigde zijn prachtige oval verloren te gaan. De club kampte met financiële problemen en zag geen toekomst meer zonder zijn stichter. In deze periode ontstond het idee om de twee kwakkelende verenigingen samen te voegen.
Samengevoegd
Op 15 mei 1927 werd in Hotel De Leyen het besluit genomen: de SCC en de UGHC gingen samen verder als de Stichtsche Cricket en Hockey Club, SCHC. Daarmee verdwenen de laatste banden met Utrecht en werd Bilthoven definitief het thuis van de nieuwe vereniging. Het oude clubhuisje van het Heidepark werd afgebroken en op de Kesslervelden herbouwd als materiaalhok en kleedkamer.
De nieuwe club groeide gestaag. In 1955 verhuisde SCHC naar het huidige sportpark aan de Kees Boekelaan, waar inmiddels drie water- en drie zandingestrooide kunstgrasvelden lagen. De mannen behaalden in 1959 hun eerste en tot nu toe enige veldtitel, terwijl de zaalhockeyers in 2000 en 2019 landskampioen werden. De dames bleven decennialang een vaste waarde in de hoofdklasse.
En nu
Vandaag telt SCHC ruim duizend leden en staat de club bekend als een van de meest prominente – en soms elitairste – hockeyverenigingen van het land. Maar achter die reputatie schuilt een geschiedenis van pioniers, tegenslagen, fusies en visionaire sportliefhebbers. Van een mollenweitje op de heide tot een modern sportcomplex: SCHC is het resultaat van meer dan een eeuw sportieve ambitie en Bilthovense geschiedenis.
DAB
Literatuur:
Nas, F., SCHC: een Bilthovense vereniging!?, in: De Biltse Grift december 2002.
Zee, J. van der, 100 jaar Stichtse Cricket en Hockey Club (SCHC) 1906-2006, in: De Biltse Grift september 2006.
Wikipedia: Stichtsche Cricket en Hockey Club