september 19, 2024

Straatnamen verklaard: 19e eeuwse jurist en Liberaal Sam van Houten

  Afbeelding: Samuel van Houten (Bron: Canon van Nederland)   Straatnamen; gemeente De Bilt heeft er honderden en met ieder ‘straatje erbij’ moet de gemeentelijke […]

Lees verder
september 17, 2024

De Franse tijd: Maartensdijk mag stemmen over een nieuwe ‘monarch’, 1805

    Op 29 april 1805 trad Rugter Jan Schimmelpenninck  naar voren als de leider van het Bataafsch Gemeenebest. Over zijn benoeming werd ook de […]

Lees verder
september 16, 2024

De Franse tijd: Maartensdijk en de eerste onderwijswetgeving

De Franse tijd bracht niet alleen de dienstplicht en de Burgerlijke Stand. Ook het onderwijs werd gemoderniseerd. Een wezenlijke bijdrage daaraan kwam van de patriot […]

Lees verder
september 15, 2024

De Franse tijd en de Burgerlijke stand: Westbroekse burgers worden geregistreerd

Ons land werd in 1810 onderdeel van Napoleons Franse keizerrijk. Dat had als gevolg dat in 1811 Napoleons Code Civil hier te lande werd ingevoerd. […]

Lees verder
september 8, 2024

De Franse tijd: Maartensdijk een Franse Gemeente (1810-1813)

In 1810 kwam een eind aan Nederland als onafhankelijke staat. Napoleon annexeerde ons land, het werd een deel van Frankrijk. Door overheidspersonen moest de eed […]

Lees verder
september 7, 2024

De Franse Tijd: desastreuze dienstplicht of Biltse huzaren in Napoleons Grande Armée

In Napoleons ‘Grande Armée die in 1812 Rusland introk om gedecimeerd terug te keren, dienden vijf inwoners van het gebied van de huidige gemeente bij […]

Lees verder
september 6, 2024

Bilthoven in 1795: voordat er ‘Bilthoven’ was

‘Het noordelijk deel der gemeente – het deel dat tegenwoordig Bilthoven heet – was woeste grond’, Schreef E.E. Gewin in 1944. ‘In dat gedeelte der […]

Lees verder
september 2, 2024

De Biltse Grift september:  themanummer Gaudeamus

Honderd jaar geleden, op 16 september 1924 startte de bouw van een markant pand aan de Gerard Doulaan in Bilthoven, dat werd ontworpen voor componist […]

Lees verder
september 1, 2024

De Franse Tijd: desastreuze dienstplicht of Westbroekse miliciens in Napoleons Grande Armée

In de Franse tijd veranderde de aard van legers sterk. Volkslegers kwamen op. De tijd van de beroepslegers kwam ten einde. Er kwam dienstplicht. Zo […]

Lees verder
augustus 30, 2024

Gemeente De Bilt wijst Jagtlust aan als gemeentelijk monument

  Het bestuurscollege van gemeente De Bilt heeft het landhuis Jagtlust, het oorlogsmonument en het bijbehorende terrein tot aan de Soestdijkseweg, aangewezen als gemeentelijk monument. […]

Lees verder
augustus 30, 2024

De Wegenwacht was present op Rijksweg 25 – De Bilt

Afbeelding: Ongedateerde kaart die aangeeft waar de ‘patrouilles’ van de Wegenwacht tussen 1946 en 1951 actief werden. (Bron: Bedrijfsarchief ANWB) De Wegenwacht, inmiddels niet meer […]

Lees verder
augustus 26, 2024

De staatsgreep van 22 juni 1798 en Maartensdijk: geen heksenjacht op tegenstanders

Op 22 juni 1798, ‘in het 4. Jaar der Bataafse Vrijheid’ kwam het gemeentebestuur bijeen, onder de nieuwe naam ‘het intermediair Gemeente Bestuur van Oostveen […]

Lees verder
augustus 25, 2024

Een tweede ‘Omwenteling’ in Maartensdijk: 1798, een nieuw bestel en een nieuw gemeentebestuur

    Op 10 april 1798 kreeg Maartensdijk of Oostveen een nieuw gemeentebestuur én – voor het eerst in zijn geschiedenis – in de vorm […]

Lees verder
augustus 24, 2024

‘Omwenteling’ in Maartensdijk? 1795

Pieter baron de Smeth (1753-1809)  werd in 1767 domproost, voorzitter van het kapittel van de Dom, het college  dat de hoogste  autoriteit van Oostveen was.  […]

Lees verder
augustus 22, 2024

Frederique Grothe maakte de ontwikkeling van Groenekan mogelijk

Frederique Cornelie Johanna Grothe – van Hengst verkocht het hele landgoed Voordaan in 1919 aan een projectontwikkelaar. Op een deel van de 42 kavels, ontstond […]

Lees verder
augustus 20, 2024

Rondleiding Bijzondere Vrouwen: Slot

We zijn aangekomen bij het einde van de rondleiding over bijzondere vrouwen in de dorpen van De Bilt. We hebben gezien hoe vrouwen aanvankelijk alleen […]

Lees verder
augustus 20, 2024

Rondleiding Bijzondere Vrouwen: Een breed maatschappelijk terrein

De invoering van het passief kiesrecht voor vouwen in 1917 maakte het mogelijk dat vrouwen de politiek in gingen. In 1919 kregen zij ook actief […]

Lees verder
augustus 20, 2024

Rondleiding Bijzondere Vrouwen: Oorlogstijd

De Tweede Wereldoorlog gooide de levens van veel vrouwen overhoop. De situatie op de arbeidsmarkt veranderde, voedsel was schaarser, vrouwen moesten meer moeite doen om […]

Lees verder
augustus 20, 2024

Rondleiding bijzondere vrouwen: Kunsten en wetenschappen

In de periode van 1800 tot 1940 veranderde de positie van de vrouw langzaam. De industriële revolutie bracht enige welvaart bij nieuwe groepen mensen. Het […]

Lees verder
augustus 20, 2024

Rondleiding bijzondere vrouwen: eigendom en afkomst

Traditioneel hadden vrouwen weinig mogelijkheden om invloed uit te oefenen buiten hun directe omgeving. Hun rechten waren zeer beperkt. In de middeleeuwen stonden zij juridisch […]

Lees verder
augustus 19, 2024

Digitale rondleiding Bijzondere vrouwen

    Leuk dat u klikte op de digitale rondleiding over bijzondere vrouwen in de dorpen van de gemeente De Bilt. Het is goed om […]

Lees verder
augustus 5, 2024

Ida M. Gerhardt

De bekende dichteres Ida M. Gerhardt (1905-1997) heeft enige tijd in Bilthoven gewoond. Afbeelding: Ida Gerhardt tijdens de uitreiking van de Martinus Nijhoffprijs in 1968 (Foto […]

Lees verder
augustus 2, 2024

Een ondemocratische democratie: het bestuur van De Bilt in 1795

Toen de Franse generaal Pichegru op  16 en 17 januari 1795 de stad Utrecht had bezet, kreeg het gewest Utrecht een nieuw, revolutionair bestuur, waarin […]

Lees verder
juli 23, 2024

De Bilt in  1795: de bevolking

Op grond van enkele bronnen krijgen we een uniek inkijkje in de opbouw van de samenleving van De Bilt in 1795. De afbeelding is een […]

Lees verder
juli 16, 2024

Een dansverbod? De Bilt wilde niet belachelijk zijn

In 1938 kwamen in de gemeenteraad voorstellen ter tafel om het dansen op zondag te verbieden en zelfs om het dansen helemaal te verbieden. Een […]

Lees verder
juli 12, 2024

De Bilt in 1795, goud en zilver voor de Fransen? Liever niet!

In 1795 moest de nieuwe Bataafse Republiek honderd miljoen gulden opbrengen  voor de Franse bezetters, als ‘schadevergoeding’ voor de geboden hulp bij de ‘bevrijding’ en […]

Lees verder
juli 12, 2024

Nieuw bestuur vraagt betrouwbare data: een Westbroekse volkstelling in 1795

  In de Bataafse of ook Franse tijd (1795-1813] werden de grondslagen gelegd voor moderne rechtspraak en bestuur. Te denken valt gekozen gemeentebesturen, invoering van […]

Lees verder
juli 11, 2024

Westbroekse boeren ondervinden de gevolgen de Franse invasie: 1795

De komst van de Fransen in 1795 ging ook aan Westbroekse boeren niet ongemerkt voorbij. Drie Westbroekse boeren kregen op 26 januari 1795  bevel van […]

Lees verder
juli 10, 2024

Sophie van der Does de Willebois, een vergeten keramiste

Sophie van Stolk en Sophie de Lerma noemde zij zich ook wel, maar zij heette oorspronkelijk Sophie van der Does de Willebois. Haar vroege werk […]

Lees verder
juli 8, 2024

Uke Tellegen-Veldstra: strijdbaar en kwetsbaar

Zij was een strijder voor beter kleuteronderwijs, werd lid van de Tweede Kamer en was de eerste vrouwelijke gedeputeerde in de provincie Utrecht. In 1971 […]

Lees verder
juli 7, 2024

Biltenaren weigeren tevergeefs zich bij de Omwenteling van 1795 neer te leggen

De komst van de Fransen in 1795 bracht een nieuw bestuur en andere machthebbers. De afgebeelde prent toont het enthousiasme bij de voorstanders daarvan. De […]

Lees verder
juli 5, 2024

Motie aangenomen: Bilts college aan het werk met Unesco-erfgoed

Afbeelding: De Biltse forten maken deel uit van de Waterlinieroute, die door een groot deel van Nederland voert. Dit bord is geplaatst voor de fietstunnel, […]

Lees verder
juni 30, 2024

Onderzoek naar gemeenten in 1815 had veel belangstelling voor water

In 1815 kregen de burgemeesters van Nederlandse gemeenten een vragenlijst om in te vullen. Die lijst was niet bedoeld voor de welvaart of het welzijn […]

Lees verder
juni 30, 2024

Westbroek en de ‘Verklaring van de Rechten van de Mensch en van de Burger’ (1795)

  Op 31 januari 1795 werd de in de titel van deze post genoemde Verklaring in Den Haag uitgevaardigd.  Deze verklaring werd door de inwoners […]

Lees verder
juni 23, 2024

Maartensdijk in roerige dagen, 1813-1815

Op 30 november 1813 landde de Prins van Oranje bij Scheveningen. Napoleon was, zo leek het, definitief  verslagen in de Slag bij Leipzig (16-19 oktober […]

Lees verder
juni 22, 2024

Johan Swaving of een schout zonder rechtbank of gemeentehuis

Johan Swaving (1682-1764) was met zijn 54 ambtsjaren de langstzittende Maartensdijkse of Oostveense schout ooit. Aan het begin van zijn loopbaan kon hij zijn functie […]

Lees verder
juni 20, 2024

Een nieuwe Westbroekse schoolmeester: het vergelijkende examen van 1 maart 1815

Sinds 1806 waren de kwaliteitseisen voor het schoolmeestersambt in de onderwijswet van dat jaar vastgelegd. In 1814 werd een vergelijkend examen bij iedere schoolmeestersvacature verplicht […]

Lees verder
juni 20, 2024

Een bijzondere schoolmeesterbenoeming in Westbroek of wrijving tussen kerk en staat (1815)

Op 1 maart 1815 kwamen de schoolopzieners (onderwijsinspecteurs) van het voormalige departement van de Zuiderzee naar het huis van de Westbroekse burgemeester Van Ketel, het […]

Lees verder
juni 19, 2024

Drukste rijksweg van Nederland bron van Biltse ongelukken

Afbeelding: In 1966 was de afslag vanaf de Utrechtseweg naar de Bilthovenseweg nog een bron van ongelukken. De afslag Utrechtseweg – Soestdijkseweg kwam twee jaar […]

Lees verder
juni 18, 2024

Westbroek wil een effectieve watermolen (1660)

De nieuwe De Westbroekse  watermolen van 1651 functioneerde negen jaar later zeker niet naar tevredenheid. Er werd kennelijk te weinig water afgevoerd naar de Vecht, […]

Lees verder
juni 16, 2024

Een nieuwe weg tussen Westbroek, Maarseveen en Tienhoven (1556-1622)

  Op 22 november 1622 bevestigde de magistraat van Utrecht in een zogenaamde vidimus [‘we hebben het gezien’]  een oorkonde van 1556. Daarin was een […]

Lees verder
juni 15, 2024

 Over twee Maartensdijkse wagenmakers en stadhouder Willem III (1674)

In 1674 kregen twee Maartensdijkse wagenmakers een bijzondere opdracht van stadhouder Willem III [Utrechts Archief, catalogusnummer 200737,  ‘Gezicht in het dorp Maartensdijk met een wagenmakerij […]

Lees verder
juni 14, 2024

Nood breekt wet: meer over de verveningen van Westbroek (1917)

In 1790 werd – onbekend door wie, maar waarschijnlijk door het gewest Utrecht – een verbod uitgevaardigd om turf te steken in de ‘Heerlijkheid Westbroek’. […]

Lees verder
juni 13, 2024

De landhongerige stad Utrecht

De gestaag uitdijende Domstad nam in de loop van de negentiende en twintigste eeuw grote stukken van de vroegere gemeenten De Bilt, Maartensdijk, Achttienhoven en […]

Lees verder
juni 12, 2024

Westbroekse armen betaald met de opbrengst van de gesloopte telegraaf (1814)

De telegraaf die de Fransen op de toren van Westbroek hadden gezet, moet bij de bevrijding van 1813, na de val van Napoleon, veel Westbroekers […]

Lees verder
juni 11, 2024

Sonja Prins, dichter en communist

Sonja Prins (1912 – 2009) was een dichter van enig belang. Zij publiceerde een tiental dichtbundels. Gedurende twee periodes in haar leven woonde zij in […]

Lees verder
juni 11, 2024

Zoöloge Mia Boissevain bewoonde ‘zomerhuis’ Jagtlust

Mia Boissevain woonde enkele jaren op Jagtlust, dat sinds 1892 de zomerresidentie was van de Amsterdamse redersfamilie. Doorheen het jaar woonde de familie aan de […]

Lees verder
juni 10, 2024

Betty Cadbury diende idealistische echtgenoot

Afbeelding: Beatrice (Betty) Cadbury, de echtgenote van Kees Boeke. (omslagfoto: De geest in dit huis is liefderijk – Daniela Hooghiemstra – 2013) In Betty had Kees […]

Lees verder
juni 10, 2024

Brandbestrijding en –preventie in achttiende-eeuws Westbroek

  Maartensdijk kreeg in 1762 een brandspuit, Westbroek in ieder geval niet veel later. Uit 1782 stamt de brandkeure ofte Reglement en ordre op den […]

Lees verder
juni 10, 2024

De mishandelde vriendin van de Westbroekse  chirurgijn Symen van der Veen (1658)

In mei 1658 kreeg de Westbroekse chirurgijn Symen van der Veen een bijzondere patiënt ter behandeling, zijn eigen gewonde vriendin Hilligje Cornelis. [Jan Steen, Het […]

Lees verder
juni 9, 2024

Een fraaie bushalte in 1927

Het afgebeelde wachthuis voor de bus Hilversum-Utrecht uit 1927 aan de westzijde van de huidige rotonde bij het voormalige Maartensdijkse gemeentehuis is inmiddels allang vervangen […]

Lees verder
juni 9, 2024

Problemen bij de ontginningen van Achttienhoven in 1414

In de vroege vijftiende eeuw waren er problemen gerezen bij de ontginningen van de heerlijkheid Achttienhoven, het rechtsgebied van de proost van het kapittel van […]

Lees verder
juni 8, 2024

Een Westbroekse predikant met Lutheraanse neigingen (1603)?

Op 11 juli 1603 schreef de bekende predikant Gerardus Blockhovius een bezorgde brief aan de Westbroekse kerkenraad en de classis te Woerden: was de Westbroekse […]

Lees verder
juni 6, 2024

De wederopbouw van het bestuur van De Bilt

Na de Tweede Wereldoorlog moest ook het bestuur van de gemeente De Bilt weer worden opgebouwd.  Men wilde daarbij niet wachten op nieuwe verkiezingen. Afbeelding: […]

Lees verder
juni 3, 2024

Er is een nieuwe Biltse Grift uit

Villa Jagtlust wordt gemeentehuis Ja, u leest het goed. Bijna 100 jaar geleden werd het toenmalige gemeentehuis aan de Dorpsstraat vanouds Steenstraat ten gevolge van […]

Lees verder
mei 29, 2024

Met de ontkerkelijking groeide het confessionele onderwijs

Afbeelding: St. Laurentiusschool omstreeks 1960 (Foto: Frank Diepstraten, schoolhoofd-directeur vanaf 1979 tot 2005. De sluiting en afbraak van de school volgden in 2013.   Zo’n […]

Lees verder
mei 28, 2024

Riele Queling, een vrouw die voorop ging in de klassieke muziek

Ze was niet alleen belangrijk als kunstenaar maar ook als voortrekker. Riele Queling ((1897 – 1980) trad op als soliste in een tijd waarin vrouwen […]

Lees verder
mei 22, 2024

Serie Dronebeeld: Landgoed Jagtlust

  Precies een jaar nadat we de filmproductie over landgoed Eyckenstein presenteerden, is het tijd voor een dronevlucht boven het landgoed Jagtlust. Het eeuwenoude pand, […]

Lees verder
mei 22, 2024

De turftonster

In de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw was turf niet alleen van groot belang voor de verwarming van het woonhuis, maar bijvoorbeeld ook voor de […]

Lees verder
mei 20, 2024

Catharina de Wilde dichtte in het geheim

Had Catharina de Wilde iets met De Bilt? Haar huwelijk werd er voltrokken en ze kocht het landgoed Arenberg om er in de zomer te […]

Lees verder
mei 16, 2024

Wederopbouwscholen gebouwd volgens de ‘drie denominaties’

  Afbeelding: de Prinses Wilhelminaschool veranderde tussentijds van naam en werd vernoemd naar de woonwijk De Bieshaar. (Foto: beeldbank Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen). […]

Lees verder
mei 15, 2024

De reus van Jagtlust is ernstig ziek

Voor Jagtlust staat een zomereik uit 1762, een van de oudste bomen in de gemeente. De boom is echter ernstig aangetast. Hierboven: de zomereik (foto […]

Lees verder
mei 14, 2024

Een bijzondere kaart met een nooit gerealiseerd kanaal uit de vroege negentiende eeuw

Hier ziet u een deel van een schetskaart ‘van de landen tussen de Rijn bij Amerongen en het dorp Maartensdijk, in de provincie Utrecht’, waarschijnlijk […]

Lees verder
mei 12, 2024

Henrica van Erp, een krachtige abdis

In de zestiende eeuw was Henrica van Erp (geboren vóór 1503 – overleden in 1548) een krachtige bestuurder van Vrouwenklooster in De Bilt. Zij is […]

Lees verder
mei 12, 2024

Meer over een slepende kwestie en een groot protest: de Maartensdijkse tol, 1931-1953

Afgebeeld is een foto van een groot protest tegen de Maartensdijkse tol op 30 november 1931. De foto stamt uit een dossier, dat te vinden […]

Lees verder
mei 7, 2024

BOOM OP STELTEN: GROVE DEN MET DOOR WIND UITGEBLAZEN WORTELS

In het Panbos bevindt zich een klein maar bijzonder biotoop van stuifzand. Daarin staan enkele grove dennen die op stelten lijken te staan. In dit […]

Lees verder
mei 7, 2024

DE BELASTINGBOMEN ABRAHAM, ISAAK EN JACOB

In de Vierklank van 26 oktober 2021 beschrijft Henk van de Bunt het verhaal van Abraham, Isaak en Jacob, de volksnaam voor drie solitaire monumentale […]

Lees verder
mei 4, 2024

Een ruïne als lieu de mémoire van de meidagen van 1940

De getoonde ruïne staat op de plaats van een boerderij uit 1922, die tijdens de meidagen van 1940 werd gesloopt. [Foto: Anne Doedens.]   Meer […]

Lees verder
mei 4, 2024

EEUWELINGEN EN ANDERE MONUMENTALE BOMEN IN DE BILT

Afbeelding: Monumentale bruine beuk op het Dr. Letteplein. (Foto WK) Onze gemeente is groen. Er staan ruim 25.000 geregistreerde bomen en dat betekent 1 boom […]

Lees verder
mei 4, 2024

DE KABOUTERBOOM, EENZAME BLIKVANGER VAN HOUDRINGE, HEEFT HET MOEILIJK

De kabouterboom is een grote beeldbepalende beuk (Fagus sylvatica) langs de Visserssteeg op het landgoed Houdringe. De tot de verbeelding sprekende vrijstaande boom heeft een […]

Lees verder
mei 3, 2024

Recreatiegebied Ruigenhoek en het Noorderpark

Op de foto ziet men een detail van een toegangsbord van recreatiegebied Ruigenhoek aan de Kooidijk. De vijf verantwoordelijke ‘gebiedspartijen’ (de gemeenten Utrecht en De […]

Lees verder
mei 3, 2024

De Nieuwe Hollandse Waterlinie en een sluis aan de Kooidijk

Deze waterkering aan de Kooidijk, bij de kruising Kooidijk-Huydecoperweg, ten zuiden van het dorp Westbroek, is vermoedelijk halverwege de negentiende eeuw gebouwd. [Foto Anne Doedens.] […]

Lees verder
mei 2, 2024

GYNKGO BILOBA, EEN LEVEND FOSSIEL

In het park achter het huis Sandwijck, aan de rand van een klein weitje in het landschapspark dat in 1833/34 is aangelegd door de tuinarchitect […]

Lees verder
mei 2, 2024

DE GROTE EIK VAN HOUDRINGE

Daar waar de Visserssteeg (het verlengde van de Groenekanseweg) naar rechts buigt, staat de  grote eik van Houdringe majestueus te pronken. Deze kolossale eik is […]

Lees verder
mei 2, 2024

DE DIKSTE BOOM VAN NEDERLAND GEVELD

Op 3 juli 1952 trok een verwoestende stormwind over De Bilt, die de volledige kruin van Nederlands dikste boom wegblies. De boom was een Canadese […]

Lees verder
april 30, 2024

Het  magische verleden van De Bilt: een rondleiding

Als in een rondedans lopen door het verleden van de dorpen van De Bilt heksen en heiligen, nachtwakers en nachtmerries, spoken en bekkensnijders. Ze maken […]

Lees verder
april 28, 2024

Inundatie: Patriotse voorman en de gebroken belofte

Philip Juriaan Quint Ondaatje  (1758-1818) was een vooraanstaand Nederlands patriot. In september 1787 vluchtte hij, na de komst van de Pruisen, via Amsterdam naar Noord-Frankrijk. […]

Lees verder
april 28, 2024

Gebombardeerd: Bremhorst geruimd voor Huize Het Oosten

Afbeelding: Huize Bremhorst tijdens de Eerste Wereldoorlog. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd de villa onherstelbaar gebombardeerd. Foto: Beeldbank Historische Kring d’Oude School. […]

Lees verder
april 27, 2024

De Bilt: slachtoffers in strijd patriotten en prinsgezinden

Nog voor de Pruisisch troepen op 13 september 1787 stadhouder Willem V te hulp schoten en zijn strijd met de patriotten, waren er in juli […]

Lees verder
april 26, 2024

Een achttiende-eeuwse Westbroekse kaart met twee opvallende kopieën:1895-1910

In het archief van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht bevindt zich een opvallende kaart die in 1895 getekend werd door de ‘ambtenaar ter secretarie’ […]

Lees verder
april 26, 2024

Kunstgang maand mei: Biltse forten Werelderfgoed

Afbeelding: Vitrine Kunstgang illustreert in geschreven bronnen de historie van de Hollandsche Waterlinie (foto: Veroniek Clerx).   Nog tot 1 juni aanstaande is in de […]

Lees verder
april 26, 2024

Buro Lou – Destination Unknown deel 3

Recent werd aan adres Molenkamp 44 in De Bilt de nieuwe culturele broedplaats De Clou geopend. Nadat Buro Lou per 1 januari jl. onverwacht moest […]

Lees verder
april 25, 2024

Rondleiding Volkscultuur Einde

In de onderwerpen van deze rondleiding konden we zien, welke elementen in het verleden belangrijk waren voor de dorpelingen. Het telkens weer noemen van dieren […]

Lees verder
april 25, 2024

Rondleiding Volkscultuur 5: Verschijnselen uit de twintigste eeuw

Bij de moderne tijd passen ook moderne ontwikkelingen in de volkscultuur. Nieuwe vormen hebben de rol van de oude volksverhalen voor een groot gedeelte overgenomen. […]

Lees verder
april 24, 2024

Rondleiding Volkscultuur 4: Heksen

Aan de verhalen over heksen kunnen we goed zien, hoe de gedachten in de volkscultuur in de loop van de eeuwen veranderden. In de oudheid […]

Lees verder
april 24, 2024

Rondleiding Volkscultuur 3: De dood en geesten

  In het verleden werden de mensen in hun omgeving vaak geconfronteerd met de dood. Gezinnen waren groter dan tegenwoordig, de kindersterfte was hoog en […]

Lees verder
april 23, 2024

Rondleiding volkscultuur 2: Tradities, gebruiken en feesten

De Nederlandse volkscultuur is doordrenkt van een rijke traditie, die zich uit in een kleurrijk spectrum van gebruiken, rituelen en feesten. Of het nu gaat […]

Lees verder
april 23, 2024

Rondleiding Volkscultuur 1: De kerk en het geloof

In de belevingswereld van de dorpsbewoners speelde de kerk een belangrijke rol, maar er was bij het volk ook veel ‘geloof’ dat niet door de […]

Lees verder
april 23, 2024

Rondleiding volkscultuur

Spoken en heksen, weerwolven en dwaallichten, maar ook meer alledaagse onderwerpen zoals luizen en nachtwakers, de paardenmarkt en de onderaardse gangen. Dat zijn enkele van […]

Lees verder
april 22, 2024

Online Museum: rol marine in 1672-1674 verdient verder onderzoek

Afbeelding: Tijdens een symposium op 27 maart 2024 besprak maritiem-historicus dr. Adri van Vliet de brede inzetbaarheid van matrozen en mariniers tijdens de oorlogsjaren 1672-1674. […]

Lees verder
april 21, 2024

Bulletin: eerste Nederlandse verzetskrant

Het eerste, gestencilde ondergrondse blad  in Nederland, Bulletin, kwam vanaf 14 juni 1940 tot augustus 1941 regelmatig uit. Het werd geproduceerd bij het huis Aanlegsteeg […]

Lees verder
april 21, 2024

De sluis van twee verdwenen waterschappen (1883)

  In 1883 bleek vernieuwing van de houten schutsluizen bij de Vecht voor de waterschappen  Westbroek, Achttienhoven en Roosendaal nodig. Afgebeeld is het ontwerp daarvoor. […]

Lees verder
april 20, 2024

Profielwerkstukken over de geschiedenis van de omgeving

Het is boeiend om op school ook dingen uit te zoeken over de omgeving waarin je leeft. Het Online Museum bevat een gevarieerd aanbod aan […]

Lees verder
april 19, 2024

Een ereboog en kinderspelen: koninginnedag

In de twintigste eeuw was het belangrijkste volksfeest in de dorpen de viering van de verjaardag van de koningin. Deze werd georganiseerd door een Oranjevereniging. […]

Lees verder
april 13, 2024

Patriotten, Pruisen en De Bilt

De inval van de Pruisen in ons land in 1787 was een rechtstreeks gevolg van de hier afgebeelde aanhouding van de vrouw van stadhouder Willem […]

Lees verder
april 11, 2024

De aangekondigde dood

‘Onder Maartensdijk bij Rustenhoven is eens op een keer een boer van de weg af getrokken en zo in de sloot gezet. Hij kwam een […]

Lees verder
april 11, 2024

Overal heksen

De dorpen rond De Bilt vormden niet een afgesloten eenheid, ze maakten cultureel deel uit van een regio. De dorpelingen hadden veel contacten met de […]

Lees verder
april 10, 2024

Gefilmd: Het consultatiebureau van Westbroek

  Afbeelding: de eerste steen voor het Groen Kruisgebouw werd gelegd door de weduwe van de lokaal vermaarde huisarts dokter Welffer. (foto: Historische Vereniging Maartensdijk) […]

Lees verder
april 6, 2024

Onderwijsopdracht Profielwerkstuk Gevolgen van de Tweede Wereldoorlog voor de bevolking

Vraagstelling: Welke gevolgen had de Tweede Wereldoorlog voor de inwoners van de dorpen van de gemeente De Bilt? Toelichting: In het leven van de Nederlanders […]

Lees verder
april 3, 2024

Geboren met de helm: een vloek of een zegen?

Als iemand wordt geboren ‘met de helm’, dan is het hoofd van de baby bij de geboorte gedeeltelijk bedekt door een deel van het vruchtvlies. […]

Lees verder