Op 7 april 1672 bespraken de Staten van Utrecht een belangrijke zaak. Wat als de Fransen over de IJssel kwamen in het gewest bedreigden? Moesten […]
Lees verder
U bent hier op de rondleiding over de kerk van Westbroek. In de kerk van Westbroek wordt Sint Engelmond afgebeeld met een aureool, een staf […]
Lees verder
U bent hier op de rondleiding over de kerk van Westbroek. De meest linkse van de heiligen die zijn afgebeeld in de kerk van Westbroek, […]
Lees verder
Het oostelijke deel van de gemeente De Bilt wordt beschouwd als een onderdeel van de Utrechtse Heuvelrug. Dat gebied is gevormd in de voorlaatste ijstijd. […]
Lees verder
Op 29 juni 1814 vaardigde de Maartensdijkse burgemeester Maurits Jacob Eijck een verbod uit op het in dienst nemen van arbeiders uit Hannover wanneer zij […]
Lees verder
De strijd tussen de Utrechtse patriotten en stadhouder Willem V met de door hem te hulp geroepen Pruisische troepen bleef niet zonder gevolgen voor het […]
Lees verder
Na de ontginningen kwamen er boerensloten met hun eigen soortenrijke plantengroei van watervegetatie en bloemrijke oevers. Die planten verdwenen echter weer. Hierboven: Krabbescheer in trekgat […]
Lees verder
In de vroege middeleeuwen was de Utrechtse Heuvelrug gedeeltelijk bedekt met “wilde” bossen. Deze zijn inmiddels verdwenen op enkele oude boskernen na. Het gaat dan […]
Lees verder
Op sommige plekken in De Bilt kan men nog droge heide aantreffen. Dat zijn restanten van de natuurlijke begroeiing van de zandgronden in het […]
Lees verder
Een groot deel van het verleden bestond het gebied rond De Bilt voornamelijk uit moeras. Door het aanleggen van een dam kwam er minder water […]
Lees verder
Op 24 maart 1811 kondigde burgemeester Eyck af, dat maten en gewichten konden worden geijkt, ‘aan den Tolakker.’ Het ging daarbij om gewichten en […]
Lees verder
Op 30 mei 1814 werd keizer Napoleon verbannen naar Elba, ver weg van Frankrijk en het politieke toneel in Wenen waar internationale beslissingen werden […]
Lees verder
I In 1811 werd de Burgerlijke Stand voor het hele land definitief bij wet ingevoerd, met uitzondering van Vlissingen waar de burgerlijke stand al op […]
Lees verder
Sociale Zaken kwamen vanaf de Franse tijd steeds meer voor rekening van de overheid. Was de opvang van ‘minder bedeelden’ voor rekening van de kerk […]
Lees verder
Op 13 september 1813 kreeg de Maartensdijkse burgemeester, ‘maire’ Maurits Jacob Eyck van Zuilichem, een belangrijke opdracht van de prefect van het departement van […]
Lees verder
Op 13 september 1813 waarschuwde de burgemeester van Maartensdijk, ‘maire’ Maurits Jacob Eyck van Zuilichem, de ingezetenen van zijn gemeente dat zij hun persoonlijke belastingen […]
Lees verder
In 2001 werden de gemeenten De Bilt en Maartensdijk samengevoegd. Aan deze samenvoeging was voor wat betreft Maartensdijk in de negentiende en twintigste eeuw al […]
Lees verder
Op deze site worden de namen Maartensdijk en Oostveen nogal eens door elkaar gebruikt. De voormalige archivaris van de in De Bilt opgegane voormalige gemeente […]
Lees verder
Een groot deel van het verleden bestond een groot deel van ons land uit drassige grond. Ook de grond van de huidige gemeente De Bilt […]
Lees verder
Een apart landschap is het blauwgrasland. Het is tegenwoordig zeldzaam maar we kunnen het in de gemeente De Bilt nog zien. Afbeelding hierboven: blauwgrasland met […]
Lees verder
Van de zandgronden van de Utrechtse Heuvelrug is tegenwoordig op nog maar weinig plaatsen iets te zien. Hierboven: een laatste restje stuifzanden in het Panbos […]
Lees verder
Een laan of een weg mag ook. Uw straat heeft een geschiedenis en die kunt u bij ons op de site bekendmaken. We hebben een […]
Lees verder
Op 31 mei 1795 dienden Berend Smedikhof (voor Pieter van Spellen), Jan van Zytveld en P. Diepgrondt bij het kantoor van de provincie de rekening […]
Lees verder
Het kleine dorp De Bilt kreeg in de Franse Tijd te maken met een vloed aan militairen die door het dorp trokken langs de Dorpsstraat/Steenweg, […]
Lees verder
Op 14 maart 1798 kwam het gemeentebestuur van De Bilt bij elkaar. Naast schout en schepenen was ook de kerkmeester Jan van Maurik aanwezig, die […]
Lees verder
Als je een paar eeuwen geleden in De Bilt kwam kijken, zag je daar maar heel weinig huizen. Een belangrijke bron voor onze kennis is […]
Lees verder
Oktober is traditiegetrouw de Maand van de Geschiedenis. Die gelegenheid grijpt OMDB- redacteur en maritiem historicus Anne Doedens aan om de strijd van een […]
Lees verder
Afbeelding: Samuel van Houten (Bron: Canon van Nederland) De Mr. S. van Houtenweg is genoemd naar Samuel van Houten (1837-1930). Mr. Samuel van Houten […]
Lees verder
Op 29 april 1805 trad Rugter Jan Schimmelpenninck naar voren als de leider van het Bataafsch Gemeenebest. Over zijn benoeming werd ook de […]
Lees verder
De Franse tijd bracht niet alleen de dienstplicht en de Burgerlijke Stand. Ook het onderwijs werd gemoderniseerd. Een wezenlijke bijdrage daaraan kwam van de patriot […]
Lees verder
Ons land werd in 1810 onderdeel van Napoleons Franse keizerrijk. Dat had als gevolg dat in 1811 Napoleons burgerlijk wetboek de Code Civil hier werd […]
Lees verder
In 1810 kwam een eind aan Nederland als onafhankelijke staat. Napoleon annexeerde ons land, het werd een deel van Frankrijk. Door overheidspersonen moest de eed […]
Lees verder
Een huzaar van het Elfde Regiment Huzaren – Bron: New York Public Library, Digital Collections.) In Napoleons ‘Grande Armée, dat in het jaar 1812 […]
Lees verder
‘Het noordelijk deel der gemeente – het deel dat tegenwoordig Bilthoven heet – was woeste grond’, Schreef E.E. Gewin in 1944. ‘In dat gedeelte der […]
Lees verder
In de Franse tijd veranderde de aard van legers sterk. Volkslegers kwamen op. De tijd van de beroepslegers kwam ten einde. Er kwam dienstplicht. Zo […]
Lees verder
Het bestuurscollege van gemeente De Bilt heeft het landhuis Jagtlust, het oorlogsmonument en het bijbehorende terrein tot aan de Soestdijkseweg, aangewezen als gemeentelijk monument. […]
Lees verder
Afbeelding: Ongedateerde kaart die aangeeft waar de ‘patrouilles’ van de Wegenwacht tussen 1946 en 1951 actief werden. (Bron: Bedrijfsarchief ANWB) De Wegenwacht, inmiddels niet meer […]
Lees verder
Op 22 juni 1798, ‘in het 4. Jaar der Bataafse Vrijheid’ kwam het gemeentebestuur bijeen, onder de nieuwe naam ‘het intermediair Gemeente Bestuur van Oostveen […]
Lees verder
Op 10 april 1798 kreeg Maartensdijk of Oostveen een nieuw gemeentebestuur en voor het eerst in zijn geschiedenis een door de provincie naar […]
Lees verder
Pieter baron de Smeth (1753-1809) werd in 1767 domproost, voorzitter van het kapittel van de Dom, het college dat de hoogste autoriteit van Oostveen was. […]
Lees verder
Frederique Cornelie Johanna Grothe – van Hengst verkocht het hele landgoed Voordaan in 1919 aan een projectontwikkelaar. Op een deel van de 42 kavels, ontstond […]
Lees verder
We zijn aangekomen bij het einde van de rondleiding over bijzondere vrouwen in de dorpen van De Bilt. We hebben gezien hoe vrouwen aanvankelijk alleen […]
Lees verder De invoering van het passief kiesrecht voor vouwen in 1917 maakte het mogelijk dat vrouwen de politiek in gingen. In 1919 kregen zij ook actief […]
Lees verder De Tweede Wereldoorlog gooide de levens van veel vrouwen overhoop. De situatie op de arbeidsmarkt veranderde, voedsel was schaarser, vrouwen moesten meer moeite doen om […]
Lees verder In de periode van 1800 tot 1940 veranderde de positie van de vrouw langzaam. De industriële revolutie bracht enige welvaart bij nieuwe groepen mensen. Het […]
Lees verder Traditioneel hadden vrouwen weinig mogelijkheden om invloed uit te oefenen buiten hun directe omgeving. Hun rechten waren zeer beperkt. In de middeleeuwen stonden zij juridisch […]
Lees verder Leuk dat u klikte op de digitale rondleiding over bijzondere vrouwen in de dorpen van de gemeente De Bilt. Het is goed om […]
Lees verder
De bekende dichteres Ida M. Gerhardt (1905-1997) heeft enige tijd in Bilthoven gewoond. Afbeelding: Ida Gerhardt tijdens de uitreiking van de Martinus Nijhoffprijs in 1968 (Foto […]
Lees verder
Toen de Franse generaal Pichegru op 16 en 17 januari 1795 de stad Utrecht had bezet, kreeg het gewest Utrecht een nieuw, revolutionair bestuur, waarin […]
Lees verder
Op grond van enkele bronnen krijgen we een uniek inkijkje in de opbouw van de samenleving van De Bilt in 1795. De gemiddelde gezinsgrootte was […]
Lees verder
In 1938 kwamen in de gemeenteraad voorstellen ter tafel om het dansen op zondag te verbieden en zelfs om het dansen helemaal te verbieden. Een […]
Lees verder
De nieuwe vrijheid had niet alleen maar voordelen. In 1795 moest de nieuwe Bataafse Republiek honderd miljoen gulden opbrengen voor de Franse bezetters, als ‘schadevergoeding’ […]
Lees verder
In de Bataafse of ook Franse tijd (1795-1813] werden de grondslagen gelegd voor moderne rechtspraak en bestuur. Te denken valt gekozen gemeentebesturen, invoering van […]
Lees verder
De komst van de Fransen in 1795 ging ook aan Westbroekse boeren niet ongemerkt voorbij. Drie Westbroekse boeren kregen op 26 januari 1795 bevel van […]
Lees verder
Sophie van Stolk en Sophie de Lerma noemde zij zich ook wel, maar zij heette oorspronkelijk Sophie van der Does de Willebois. Haar vroege werk […]
Lees verder
Zij was een strijder voor beter kleuteronderwijs, werd lid van de Tweede Kamer en was de eerste vrouwelijke gedeputeerde in de provincie Utrecht. In 1971 […]
Lees verder
De komst van de Fransen in 1795 bracht een nieuw bestuur en andere machthebbers. De afgebeelde prent toont het enthousiasme bij de voorstanders daarvan. De […]
Lees verder
In 1815 kregen de burgemeesters van Nederlandse gemeenten een vragenlijst om in te vullen. Die lijst was niet bedoeld voor de welvaart of het welzijn […]
Lees verder
Op 31 januari 1795 werd de Verklaring van de Rechten van de Mensch en van de Burger in Den Haag uitgevaardigd. Als je het stemrecht […]
Lees verder
Op 30 november 1813 landde de Prins van Oranje bij Scheveningen. Napoleon was, zo leek het, definitief verslagen in de Slag bij Leipzig (16-19 oktober […]
Lees verder
Johan Swaving (1682-1764) was met zijn 54 ambtsjaren de langstzittende Maartensdijkse of Oostveense schout ooit. Aan het begin van zijn loopbaan kon hij zijn functie […]
Lees verder
Sinds 1806 waren de kwaliteitseisen voor het schoolmeestersambt in de onderwijswet van dat jaar vastgelegd. In 1814 werd een vergelijkend examen bij iedere schoolmeestersvacature verplicht […]
Lees verder
U bent hier op de rondleiding over de kerk van Westbroek. Op 1 maart 1815 kwamen de schoolopzieners (onderwijsinspecteurs) van het voormalige departement van de […]
Lees verder
Afbeelding: In 1966 was de afslag vanaf de Utrechtseweg naar de Bilthovenseweg nog een bron van ongelukken. De afslag Utrechtseweg – Soestdijkseweg kwam twee jaar […]
Lees verder
De nieuwe De Westbroekse watermolen van 1651 functioneerde negen jaar later zeker niet naar tevredenheid. Er werd kennelijk te weinig water afgevoerd naar de Vecht, […]
Lees verder
Op 22 november 1622 bevestigde de magistraat van Utrecht in een zogenaamde vidimus [‘we hebben het gezien’] een oorkonde van 1556. Daarin was een […]
Lees verder
In 1674 kregen twee Maartensdijkse wagenmakers een bijzondere opdracht van stadhouder Willem III [Utrechts Archief, catalogusnummer 200737, ‘Gezicht in het dorp Maartensdijk met een wagenmakerij […]
Lees verder
In 1790 werd – onbekend door wie, maar waarschijnlijk door het gewest Utrecht – een verbod uitgevaardigd om turf te steken in de ‘Heerlijkheid Westbroek’. […]
Lees verder
De gestaag uitdijende Domstad nam in de loop van de negentiende en twintigste eeuw grote stukken van de vroegere gemeenten De Bilt, Maartensdijk, Achttienhoven en […]
Lees verder
De telegraaf die de Fransen op de toren van Westbroek hadden gezet, moet bij de bevrijding van 1813, na de val van Napoleon, veel Westbroekers […]
Lees verder
Sonja Prins (1912 – 2009) was een dichter van enig belang. Zij publiceerde een tiental dichtbundels. Gedurende twee periodes in haar leven woonde zij in […]
Lees verder
Mia Boissevain woonde enkele jaren op Jagtlust, dat sinds 1892 de zomerresidentie was van de Amsterdamse redersfamilie. Doorheen het jaar woonde de familie aan de […]
Lees verder
Afbeelding: Beatrice (Betty) Cadbury, de echtgenote van Kees Boeke. (omslagfoto: De geest in dit huis is liefderijk – Daniela Hooghiemstra – 2013) In Betty had Kees […]
Lees verder
Maartensdijk kreeg in 1762 een brandspuit, Westbroek in ieder geval niet veel later. Uit 1782 stamt de brandkeure ofte Reglement en ordre op den […]
Lees verder
In mei 1658 kreeg de Westbroekse chirurgijn Symen van der Veen een bijzondere patiënt ter behandeling, zijn eigen gewonde vriendin Hilligje Cornelis. [Jan Steen, Het […]
Lees verder
Het afgebeelde wachthuis voor de bus Hilversum-Utrecht uit 1927 aan de westzijde van de huidige rotonde bij het voormalige Maartensdijkse gemeentehuis is inmiddels allang vervangen […]
Lees verder
In de vroege vijftiende eeuw waren er problemen gerezen bij de ontginningen van de heerlijkheid Achttienhoven, het rechtsgebied van de proost van het kapittel van […]
Lees verder
U bent hier op de rondleiding over de kerk van Westbroek. Op 11 juli 1603 schreef de bekende predikant Gerardus Blockhovius een bezorgde brief aan […]
Lees verder
Na de Tweede Wereldoorlog moest ook het bestuur van de gemeente De Bilt weer worden opgebouwd. Men wilde daarbij niet wachten op nieuwe verkiezingen. Afbeelding: […]
Lees verder
Afbeelding: St. Laurentiusschool omstreeks 1960 (Foto: Frank Diepstraten, schoolhoofd-directeur vanaf 1979 tot 2005. De sluiting en afbraak van de school volgden in 2013. Zo’n […]
Lees verder
Ze was niet alleen belangrijk als kunstenaar maar ook als voortrekker. Riele Queling ((1897 – 1980) trad op als soliste in een tijd waarin vrouwen […]
Lees verder
Precies een jaar nadat we de filmproductie over landgoed Eyckenstein presenteerden, is het tijd voor een dronevlucht boven het landgoed Jagtlust. Het eeuwenoude pand, […]
Lees verder
In de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw was turf niet alleen van groot belang voor de verwarming van het woonhuis, maar bijvoorbeeld ook voor de […]
Lees verder
Had Catharina de Wilde iets met De Bilt? Haar huwelijk werd er voltrokken en ze kocht het landgoed Arenberg om er in de zomer te […]
Lees verder
Afbeelding: de Prinses Wilhelminaschool veranderde tussentijds van naam en werd vernoemd naar de woonwijk De Bieshaar. (Foto: beeldbank Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen). […]
Lees verder
Voor Jagtlust staat een zomereik uit 1762, een van de oudste bomen in de gemeente. De boom is echter ernstig aangetast. Hierboven: de zomereik (foto […]
Lees verder
Hier ziet u een deel van een schetskaart ‘van de landen tussen de Rijn bij Amerongen en het dorp Maartensdijk, in de provincie Utrecht’, waarschijnlijk […]
Lees verder
In de zestiende eeuw was Henrica van Erp (geboren vóór 1503 – overleden in 1548) een krachtige bestuurder van Vrouwenklooster in De Bilt. Zij is […]
Lees verder
Afgebeeld is een foto van een groot protest tegen de Maartensdijkse tol op 30 november 1931. De foto stamt uit een dossier, dat te vinden […]
Lees verder
In het Panbos bevindt zich een klein maar bijzonder biotoop van stuifzand. Daarin staan enkele grove dennen die op stelten lijken te staan. In dit […]
Lees verder
In de Vierklank van 26 oktober 2021 beschrijft Henk van de Bunt het verhaal van Abraham, Isaak en Jacob, de volksnaam voor drie solitaire monumentale […]
Lees verder
De getoonde ruïne staat op de plaats van een boerderij uit 1922, die tijdens de meidagen van 1940 werd gesloopt. [Foto: Anne Doedens.] Meer […]
Lees verder
Afbeelding: Monumentale bruine beuk op het Dr. Letteplein. (Foto WK) Onze gemeente is groen. Er staan ruim 25.000 geregistreerde bomen en dat betekent 1 boom […]
Lees verder
De kabouterboom is een grote beeldbepalende beuk (Fagus sylvatica) langs de Visserssteeg op het landgoed Houdringe. De tot de verbeelding sprekende vrijstaande boom heeft een […]
Lees verder
Op de foto ziet men een detail van een toegangsbord van recreatiegebied Ruigenhoek aan de Kooidijk. De vijf verantwoordelijke ‘gebiedspartijen’ (de gemeenten Utrecht en De […]
Lees verder
Deze waterkering aan de Kooidijk, bij de kruising Kooidijk-Huydecoperweg, ten zuiden van het dorp Westbroek, is vermoedelijk halverwege de negentiende eeuw gebouwd. [Foto Anne Doedens.] […]
Lees verder
In het park achter het huis Sandwijck, aan de rand van een klein weitje in het landschapspark dat in 1833/34 is aangelegd door de tuinarchitect […]
Lees verder
Daar waar de Visserssteeg (het verlengde van de Groenekanseweg) naar rechts buigt, staat de grote eik van Houdringe majestueus te pronken. Deze kolossale eik is […]
Lees verder
Op 3 juli 1952 trok een verwoestende stormwind over De Bilt, die de volledige kruin van Nederlands dikste boom wegblies. De boom was een Canadese […]
Lees verder
Philip Juriaan Quint Ondaatje (1758-1818) was een vooraanstaand Nederlands patriot. In september 1787 vluchtte hij, na de komst van de Pruisen, via Amsterdam naar Noord-Frankrijk. […]
Lees verder